IFRA چیست؟
انجمن بین المللی رایحه یا IFRA1، نهادی غیردولتی و خودتنظیمی2 که از سال ۱۹۷۳ بهعنوان نماینده جهانی صنعت رایحه تاسیس شده است. این انجمن شرکتهای بزرگ و کوچک عطرسازی، انجمنهای ملی و تولیدکنندگان مواد اولیه صنعت رایحه را گرد هم آورده تا استفاده ایمن، مسئولانه و پایدار از مواد معطر را در سراسر جهان گسترش دهد.
ایفرا در ژنو سوئیس قرار دارد و شامل چند گروه عضو است:
اهداف اصلی ایفرا عبارتاند از:
- ایجاد چارچوب علمی و ایمن برای کاربرد مواد معطر
- ایجاد اعتماد برای مصرفکننده
- مشاوره و تعامل با نهادهای قانونگذار
- پشتیبانی از پایداری و توسعه صنعت عطر
تاریخچه ایفرا
الف) تأسیس بهعنوان یک نهاد خودتنظیمی
در دهه۱۹۷۰، صنعت رایحه با افزایش حساسیت عمومی درباره ایمنی مواد شیمیایی روبهرو شد. ایفرا با هدف جلوگیری از مقررات سختگیرانه دولتی، شخصاً اقدام به تدوین استانداردها کرد تا از ایمنی مصرفکننده و آزادی خلاقانه صنعت رایحه محافظت کند. این رویکرد، خودتنظیمیِ و داوطلبانه است، یعنی این نهاد نه قدرت قانونگذاری دولتی دارد و نه مجازاتهای قانونی وضع میکند؛ بلکه بر اساس مشارکت اعضا، اصول علمی و تعهد عمل میکند.

ب) نقش جهانی و نمایندگی
ایفرا یک ساختار جهانی دارد و در چهار منطقه اصلی فعال است:
- آسیا–پاسیفیک
- اروپا، آفریقا و خاورمیانه
- آمریکای لاتین
- شمال آمریکا
این حضور جهانی به ایفرا امکان میدهد تا در سیاستگذاریهای بینالمللی مشارکت کند و صدای صنعت رایحه را در مجامع جهانی منعکس نماید.
استانداردهای IFRA: فلسفه، تدوین و انواع
الف) هدف از تعریف استانداردها
استانداردهای ایفرا چارچوبی علمی برای مدیریت ایمنی مواد معطر ارائه میدهند. این استانداردها بهگونهای طراحی شدهاند که تضمین کنند:
- مواد معطر در غلظتها و کاربردهای مشخص، برای انسان و محیطزیست بیخطر باشند؛
- مصرفکنندگان میتوانند با اعتماد و به صورت ایمنی از محصولات معطر استفاده کنند؛
- صنعت رایحه همچنان خلاق و نوآور باقی بماند.
ب) مراحل تدوین استانداردها
تدوین یک استانداردهای این نهاد، معمولاً از این مراحل عبور میکند:

- ارسال اطلاعات ماده معطر از ایفرا به مؤسسه تحقیقاتی مواد معطر (RIFM)5: این نهاد اطلاعات اولیه درباره ترکیب، نحوه استفاده و غلظتها را مؤسسه تحقیقاتی مواد معطر به ارسال میکند.
- تهیه پرونده علمی توسط مؤسسه تحقیقاتی مواد معطر: این مؤسسه یک دادهنامه جامع علمی شامل دادههای سمشناسی، زیستمحیطی و مصرف تهیه میکند.
- ارزیابی مستقل علمی: این پرونده به پنل تخصصی ایمنی رایحه6 که متشکل از متخصصان مستقل میباشند، داده میشود تا ارزیابی ریسک انجام شود. اگر دادهها نشان دهند سطح مصرف فعلی دارای خطر است، یک استاندارد جدید پیشنهاد میشود.
- تصویب و انتشار استاندارد: در صورت نیاز، ایفرا استاندارد را تصویب و منتشر میکند.
ج) انواع استانداردها
طبق تعریف ایفرا، استانداردها میتوانند به سه شکل تنظیم شوند:
- ممنوعیت: استفاده از ماده در همه یا برخی محصولات ممنوع است.
- محدودیت: حداکثر میزان مصرف مجاز تعیین میشود.
- مشخصات: شرایطی مانند استانداردهای خلوص یا منشاء ماده اعمال میشود.
این نوع قوانین بهگونهای تدوین میشوند که ایمنی هدفمند و مبتنی بر دادههای علمی را تضمین کنند. در همه این موارد، مسئولیت نهایی استفاده ایمن از هر ماده معطر که به بازار عرضه میشود، بر عهده شرکت عرضهکننده آن ماده است.
فرآیند به کارگیری استانداردهای ایفرا
الف) صدور گواهی انطباق7
برای اطمینان از اینکه یک رایحه یا مخلوط عطری مطابق استانداردهای ایفرا طراحی شده، گواهی انطباق میتواند صادر شود؛ اما این گواهی توسط این نهاد صادر نمیشود بلکه:
- توسط تولیدکنندگان یا متخصصانی که با استانداردها آشنا هستند تهیه میشود؛
- اعلام میکند که فرمولاسیون مطابق با استانداردهای ایفرا است؛
- جایگزین ارزیابیهای ایمنی یا الزامات قانونی منطقهای نیست.
ب) لیست شفافیت ایفرا
همچنین این نهاد «لیست شفافیت» را منتشر میکند که نام و اطلاعات مواد معطر را ارائه میدهد تا صنعت و مصرفکنندگان از ترکیبات رایج مطلع باشند.
قانوننامه عملی ایفرا8
ایفرا دارای قانوننامه عملی است که تعهدات و وظایف اعضا را مشخص میکند. این قوانین برای همه اعضای ایفرا الزامی است و شامل بخشهای زیر است:
- اطمینان از ایمنی و انطباق با قوانین ملی و بینالمللی
- اجرای استانداردهای ایفرا
- پذیرش شیوههای بهروز تولید و عملیاتی
- اطلاعرسانی به مشتریان درباره انطباق و محدودیتها
قانوننامه عملی تضمین میکند که عضویت در این نهاد به معنای تعهد واقعی به ایمنی، کیفیت و مسئولیتپذیری است؛ نه فقط یک عنوان تجاری.
بهروزرسانی استانداردها و برنامهریزی برای آینده
استانداردهای ایفرا بهطور منظم بازبینی و بهروزرسانی میشوند. بهطور معمول هر چند سال یک بار یک «اصلاحیه» منتشر میشود که شامل:
- محدودیتهای جدید؛
- ممنوعیتهای جدید؛
- تجدیدنظر در استانداردهای قبلی؛
- و تنظیم مهلتهای مختلف برای فرمولهای جدید و موجود است.
نقش ایفرا در صنعت، مصرفکنندگان و جامعه
- این نهاد نقش مهمی در ایجاد تعادل بین نوآوری، ایمنی و دسترسی به بازار دارد. این نهاد:
- به مصرفکنندگان اعتماد میدهد که محصولات معطر بیخطر است.
- به برندها و فرمولسازان چارچوبی برای طراحی ایمن ارائه میکند.
- به سازمانهای قانونگذاری چشماندازی علمی و کاربردی میدهد.
- به ارتقای پایدار و شیوههای مسئولانه در زنجیره تأمین کمک میکند.

انطباق محصولات اکسیرسازان مرسانا با استاندارهای IFRA
شرکت دانشبنیان اکسیرسازان مرسانا یکی از تولیدکنندگان فعال اسانس و مواد معطر در ایران است که با بهرهگیری از تیم تحقیق و توسعه توانمند و همکاری با دانشگاههای پیشرو، ترکیبات اسانسهای سنتزی را برای صنایع آرایشی-بهداشتی فرموله و تولید میکند. این شرکت تمامی اسانسهای خود را بر اساس بهروزترین استانداردهای انجمن بینالمللی رایحه (IFRA) تولید مینماید تا از سلامت مصرفکنندگان و انطباق با اصول ایمنی جهانی اطمینان حاصل شود، و قبل از عرضه نیز تستهای پایداری و کیفیتبخشی روی محصولات انجام میشود تا علاوه بر رایحهٔ قوی و دلپذیر، سازگاری با کاربردهای مختلف محصولاتی مانند مایع دستشویی و ظرفشویی تضمین گردد.
جمعبندی
IFRA یک نهاد خودتنظیمی و علمی است که با هدف تضمین ایمنی استفاده از مواد معطر ایجاد شده است. استانداردهای آن مبتنی بر تحقیقات علمی، ارزیابی مستقل و بهروزرسانی منظم هستند و چارچوبی جهانی ارائه میدهند که به صنعت، مصرفکننده و قانونگذاران کمک میکند بدون قربانی کردن نوآوری یا ایمنی پیشرفت کنند. جامعیت این سیستم باعث شده که IFRA به معیاری جهانی در صنعت عطر تبدیل شود.
- International Fragrance Association
↩︎ - Self-regulatory ↩︎
- Regular Members ↩︎
- National Associations ↩︎
- Research Institute for Fragrance Materials (RIFM) ↩︎
- Expert Panel on Fragrance Safety ↩︎
- Certificate of Conformity ↩︎
- IFRA Code of Practice ↩︎

